Ανθρωπογεωγραφία ψυχών

« Προηγούμενο

Το βιβλίο Οδεβεβού του Μπάμπη Αναστόπουλου είναι το αποτέλεσμα βαθιάς ενδοσκόπησης, θαρραλέας κατάθεσης ψυχής και εγχειρίδιο ήθους.

Ο συγγραφέας επιλέγει με την αφηγηματική τεχνική της αναδρομής, να φωτίσει ένα μέρος του παρελθόντος, εκφρασμένο ως αναμνήσεις, «στον χρόνο και στον τόπο», όπως ο ίδιος αναφέρει. Κατά την εξέλιξη της πλοκής παρακολουθούμε την πολιτική ιστορία του τόπου με ταυτόχρονη καταγραφή στοιχείων του προφορικού πολιτισμού μας, όπως είναι οι γορτυνιακοί ιδιωματισμοί της γλώσσας, οι αναφορές στα μοιρολόγια και τα δημοτικά τραγούδια. Παράλληλα με τη εναλλαγή των επαγγελμάτων που άσκησε ο ήρωας αντλούμε πληροφορίες για την τεχνογνωσία της εποχής.

Μέσα από τις σελίδες του βιβλίου αναδεικνύεται ένας άριστος κοινωνικός παρατηρητής που με τον προσωπικό του τόνο και το βάθος της δικής του ματιάς αγγίζει τα κοινωνικά προβλήματα του καιρού του και τα αναδεικνύει.

Στον τρόπο που χειρίζεται το ύφος και τη γλώσσα, ακόμα και με την χρήση της αργκό, στόχο δεν έχει να αντιπαραθέσει την ηθικολογία με την ηθική, την πραγματικότητα με το αίτημα της καθαρότητας, το ρομαντισμό με την κυνική απεικόνιση, αλλά διαφαίνεται το μέλημά του μόνο για την ψυχολογική απόδοση των εννοιών.

Στο κείμενο τα ηθογραφικά στοιχεία αναμιγνύονται, άλλοτε με κοινωνικά, άλλοτε με ψυχογραφικά, δημιουργώντας ένα θαυμαστό κράμα, όπου οι λυρικές, οι ποιητικές και οι φιλοσοφικές προεκτάσεις εναλλάσσονται με τους ρεαλιστικούς τόνους γραφής ειδικά με την χρήση της χαρακτηριστικής ντοπιολαλιάς της οποίας η δραστικότητα προσδίδει στο κείμενο τη ζωντάνια του συγκεκριμένου και του άμεσου.

Τελειώνοντας την ανάγνωση του βιβλίου, γεμάτη συναισθήματα και μνήμες, οι οποίες προέκυψαν από την ψηλάφηση επί «τον τύπο των ήλων», ξαναθυμήθηκα την ταλαιπωρία της γενιάς μας με τα κοινά βιώματα στην φτωχή γορτυνιακή γη, όπου η ζωή όλων ήταν ίδια με εκείνη της κότας στο μύλο. Το βιβλίο με άγγιξε. Έκλαψα, γέλασα με το έξυπνο καυστικό χιούμορ, ένοιωσα κόμπο στο στομάχι (σαν υπερπροστατευτική μάνα), με τα επικίνδυνα τεχνάσματα και τις αλχημείες που επινοούσε το μικρό παιδί προκειμένου να επιβιώσει.anastopoulos_photo

Πού να πρωτοσταθεί κανείς σε αυτή την ανθρωπογεωγραφία ψυχών και σε τι να αναφερθεί… Όμως σκέπτομαι πως για να κατανοηθεί το νόημα που αποκτούν πρόσωπα και πράγματα στο έργο του συγγραφέα χρειάζεται ίσως από τους νεότερους ηλικιακά αναγνώστες, να τοποθετηθεί διαφορετικά το κάτοπτρο αντίκρυ τους, για να μπορέσουν να αφουγκραστούν την διαρκή παλινδρομική μετατόπιση, ένα είδος δηλαδή αντικατοπτρισμού στο ηθικό επίπεδο που λέει κάπου και ο Ελύτης. Οι άνθρωποι του βιβλίου δεν είναι μονάχα φορείς ηθών και εθίμων εγκλωβισμένοι σε στερεότυπα και στον αγώνα για επιβίωση. Χρειάζεται να γίνει ένα νοητό ψήλωμα του μυαλού και της καρδιάς μας, για να κατανοήσουμε τον κόσμο τους και να φανούν οι σταθερές που τον συνέχουν. Και αυτές οι σταθερές είναι μεταξύ άλλων ο σεβασμός των παιδιών προς τους γεννήτορες που αγγίζει την αγιοποίηση στο πρόσωπο της μάνας, η αλληλεγγύη και η ανιδιοτέλεια της προσφοράς, το νοιάξιμο και η αγάπη μεταξύ των μελλών της οικογένειας, η ευγνωμοσύνη για αυτόν που ευεργέτησε σε ανύποπτο χρόνο, η αίσθηση του χρέους και τέλος το φιλότιμο! Αυτή είναι η μαγεία του συγγραφέα!

Για τον συγγραφέα η συγκεφαλαίωση της ζωής του, είναι το γενικό συμπέρασμα όσων σκεφτόταν «κατά τας προλαβούσας νύκτας»,(όπως λέει και ο αγαπημένος του Παπαδιαμάντης) είναι ο απολογισμός της ζωής του για τον οποίο ζητά την επιείκειά μας….Αλλά για μένα μόνο την επιείκειά μας δεν χρειάζεται.

Αισθάνομαι περηφάνια για την κοινή γορτυνιακή καταγωγή μας και θεωρώ ότι το βιβλίο δεν πρέπει να λείπει από καμιά βιβλιοθήκη ειδικότερα των Αρκάδων. Περιμένουμε από τον συγγραφέα να μας ταξιδέψει και με το επόμενο βιβλίο του. Στο Οδεβεβού που μας θύμισε τι θα πει άνθρωπος τόσο με την ουσιαστική έννοια της λέξης όσο και την ετυμολογική με την σημασία του «άνω+θρώσκω», εύχομαι να βρει την κατάλληλη θέση στις καρδιές των αναγνωστών του.

Στον συγγραφέα του εύχομαι να παραμείνει ονειροπόλος και να μην ενηλικιωθεί ποτέ. Μπράβο του για την δωρεά προς όλους εμάς των οφθαλμών και της ψυχής του και ακόμα μπράβο του γιατί κατάφερε μέσα από τόσες αντιξοότητες να μείνει «…απείραχτη και άγια η διανοητική και ηθική παράδεισος», που λέει ο Σολωμός.

 

Βάσω Σταματοπούλου

Άλλες Δημοσιεύσεις

« Προηγούμενο